Στα αντικαταθλιπτικά και τα… ναρκωτικά το έριξαν οι Αθηναίοι στην καραντίνα

Πού αυξήθηκε και πού μειώθηκε η χρήση στα παυσίπονα

Σε μια σημαντική αποκάλυψη για τις συνήθειες του τρόπου ζωής των Αθηναίων κατά την περίοδο της καραντίνας προχώρησε το εργαστήριο αναλυτικής Χημείας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το οποίο ανέλυσε τα αστικά λύματα από την Ψυττάλεια.

Επικεφαλής της έρευνας ο καθηγητής αναλυτικής χημείας ΕΚΠΑ Νικόλαος Θωμαϊδης ο οποίος μίλησε και στο protothema.gr για τα ευρήματα που έδειξαν αύξηση στη χρήση των ναρκωτικών αλλά και των αντικαταθλιπτικών.

Σύμφωνα με τον καθηγητή από την ανάλυση των αστικών λυμάτων μπορούν να ληφθούν πληροφορίες για τις συνήθειες του τρόπου ζωής, την κατανάλωση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών αλλά και για τη δημόσια υγεία.

«Στο Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ασχολούμαστε ερευνητικά με την επιδημιολογία λυμάτων πάνω από δέκα έτη. Παρακολουθούμε και αναλύουμε τα εισερχόμενα λύματα στην Ψυττάλεια, αναλύοντας χιλιάδες ενώσεις και από τις συγκεντρώσεις τους εξάγουμε συμπεράσματα για τις συνήθειες του πληθυσμού της Αττικής. Εντοπίζουμε ναρκωτικά, φάρμακα, ψυχοδραστικές ενώσεις, βιοκτόνα, φυτοφάρμακα, βλέπουμε τη μεταβολή διαφόρων νευροδιαβιβαστών, όπως της αδρεναλίνης και της ντοπαμίνης και λαμβάνουμε πολλές άλλες χρήσιμες πληροφορίες.

Για παράδειγμα, στην αρχική φάση της οικονομικής κρίσης, τα έτη 2010-2014, παρατηρήσαμε δραματική αύξηση ψυχοφαρμάκων, η οποία αποτυπώθηκε στα λύματα. Καταγράψαμε αύξηση κατά 35 φορές στη χρήση αντιψυχωσικών, κατά 19 φορές στις βενζοδιαζεπίνες (ηρεμιστικά και υπνωτικά) και κατά 11 φορές στα αντικαταθλιπτικά

Pinakas

Η Ψυττάλεια δέχεται τα λύματα περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας μας. Εμείς έχουμε την κατάλληλη μεθοδολογία ώστε αξιόπιστα να δίνουμε πληροφορίες για τη συμπεριφορά του συνόλου του πληθυσμού. Στην τρέχουσα περίοδο, η δειγματοληψία του ΕΚΠΑ στο Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων της Ψυττάλειας, συνέπεσε με την εξάπλωση της πανδημίας.

Από τις αρχές Μαρτίου σχεδιάσαμε τη δειγματοληψία, σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Αποχέτευσης της ΕΥΔΑΠ (και υπό τη στενή συνεργασία με τον Γενικό Διευυθντή της κ. Κ. Βουγιουκλάκη), έτσι ώστε να καταγράψουμε το χημικό περιβάλλον των λυμάτων κάτω από τις πρωτοφανείς συνθήκες κοινωνικής απομόνωσης.

Έτσι γίνεται λεπτομερής και εις βάθος ανάλυση με τεχνικές φασματομετρίας μάζας, με σκοπό να αποτυπωθεί η διακύμανση διάφορων χημικών ενώσεων όπως φαρμάκων, απαγορευμένων ουσιών, βιοκτόνων και απολυμαντικών, και πολλών άλλων ουσιών μέσα στην τρέχουσα περίοδο.

Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά: Παρατηρούμε σημαντική αύξηση πολλών αντιικών φαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν για την καταπολέμηση της ασθένειας COVID-19. Μεγάλη αύξηση εμφάνισαν το αντιβιοτικό αζιθρομυκίνη και η παρακεταμόλη, που χρησιμοποιούνται συστηματικά για την καταπολέμηση της ασθένειας COVID-19.

Αύξηση παρουσιάζουν τα αντικαταθλιπτικά σιταλοπράμη και βενλαφαξίνη και το αγχολυτικό λοραζεπάμη. Επιδημιολογικό ενδιαφέρον έχει και η σημαντική αύξηση της χρήσης κοκαΐνης, αμφεταμίνης, και μεθαμφεταμίνης αυτή την περίοδο.

Συγκεκριμένα και όσον αφορά τις παράμονα διακινούμενες ουσίες αύξηση κατά 67% συγκριτικά με το 2019 καταγράφεται στην κατανάλωση κοκαΐνης. Εντυπωσιακά αυξήθηκε η χρήση της αμφεταμίνης (+650%)! Επίσης αύξηση κατά 37% παρουσιάζει και η χρήση της μεθαμφεταμίνης, η οποία χρήση αυξάνεται συνεχώς από το 2010. Παράλληλα, η χρήση του έκσταση (ΜDMA) μειώθηκε κατά 38% κατά την περίοδο του lockdown», λέει ο κ. Θωμαϊδης.

Όλα τα στοιχεία προέρχονται από τις απεκκρίσεις του πληθυσμού όπου οδηγούνται μέσω του αποχετευτικού δικτύου σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων.

Η επιδημιολογία λυμάτων είναι ένα νέο, πολλά υποσχόμενο πεδίο και μη παρεμβατικό εργαλείο της Αναλυτικής Χημείας. Βασίζεται στην ανάλυση συγκεκριμένων ενώσεων του ανθρώπινου μεταβολισμού (βιοδείκτες) που φτάνουν στα αστικά λύματα.

Επομένως, τα απόβλητα ενός αποχετευτικού δικτύου δείχνουν αν ο πληθυσμός που εξυπηρετείται από το συγκεκριμένο δίκτυο, καταναλώνει κάποια ουσία ή εκτίθεται σ’ αυτή. Έτσι, προσδιορίζονται παράνομα διακινούμενες ουσίες όπως κοκαΐνη, αμφεταμίνες και έκσταση, παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής, όπως νικοτίνη, καφεΐνη, αλκοόλ, αλλά και διάφορα φάρμακα.

Πηγή: protothema.gr